داده های مربوط به آلاینده های هوا که در برنامه پایش کیفیت هوا جمع آوری می شوند باید به نحو صحیح مورد تجزیه و تحلیل و در نهایت تفسیر قرار گیرند. در این تحقیق شاخص استاندارد آلودگی (PSI) برای پنج نوع آلاینده اصلی هوا (PM-10,SO2,NOX,O3,CO) مربوط به شهرهای تهران و اصفهان در سال 1378 محاسبه و بر مبنای جداول استاندارد کیفیت هوا به حالت های خوب، متوسط، غیربهداشتی برای گروه های حساس، غیربهداشتی، خیلی غیربهداشتی و خطرناک طبقه بندی گردید. برای این منظور، پس از جمع آوری داده ها، محاسبات مربوط به وسیله برنامه های SAS,Word,Excel انجام گرفت و نتایج به صورت جدولها و نمودارها ارائه گردید. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که در شهر تهران آلوده ترین ماهها خرداد، شهریور، آبان و بهمن و در شهر اصفهان خرداد ماه می باشد. همچنین مشخص شد که در شهر تهران در سال 1378 در 90 درصد روزها شاخص آلاینده ها بالای حد استاندارد قرار داشته و در 50 درصد روزها وضعیت، خیلی غیربهداشتی و چهاردرصد در وضعیت خطرناک بوده است. در شهر اصفهان در 9 درصد روزها شاخص آلاینده ها بالای حد استاندارد قرار داشته که در 4 درصد روزها وضعیت خیلی غیربهداشتی بوده است. در مواردی که کیفیت هوا از حد استاندارد تجاوز داشته، شهر تهران در 96 درصد موارد و اصفهان 79 درصد موارد، آلاینده مسئول مونوکسید کربن بوده است.