مقایسه پتانسیل رسوبدهی فرسایش های آبی و بادی با استفاده از مدل های MPSIAC و IRIFR.E.A در مناطق بیابانی ایران(مطالعه موردی؛ حوزة آبخیز آب بخشاء کرمان)

احمدی, حسن; بیرگانی, علی محمدی طهماسبی; اختصاصث, محمدرضا; رفاهی, حسینقلی

مقایسه پتانسیل رسوبدهی فرسایش های آبی و بادی با استفاده از مدل های MPSIAC و IRIFR.E.A در مناطق بیابانی ایران(مطالعه موردی؛ حوزة آبخیز آب بخشاء کرمان)

نویسندگان

حسن احمدی

علی محمدی طهماسبی بیرگانی

محمدرضا اختصاصث

حسینقلی رفاهی

چکیده

درمناطق خشک و نیمه خشک ایران در زمینه برآورد شدت فرسایش آبی و بادی (به صورت توام و مقایسه ای) کمتر کار شده است. مناطق خشک و نیمه خشک علاوه برفرسایش آبی تحت تأثیر فرسایش بادی نیز می باشند‘ لذا مطالعه و بررسی آنها با استفاده از مدلهای MPSIAC و IRIFR.E.A (اختصاصی –احمدی) هدف اصلی این تحقیق بوده است.
در این تحقیق مشخص گردید که نحوه ارزیابی بعضی از عوامل مؤثر در فرسایش های آبی و بادی در مدلهای MPSIAC و IRIFR.E.A (اختصاصی –احمدی) با اشکالاتی مواجه بوده و با توجه به شرایط اقلیمی و ادافیکی کشور(جهت دستیابی به نتیجه مطلوب تر) باید مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرند.
در تحقیق حاضر ضمن تهیه نقشه حساسیت اراضی به فرسایش های آبی و بادی با استفاده از مدلهای MPSIAC و IRIFR.E.A (اختصاصی –احمدی) پتانسیل رسوبدهی هر دو نوع فرسایش تعیین و سپس مورد مقایسه قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که زیر حوزه های لاله زار و نگار که 41 و 59 درصد سطح عرصه مورد بررسی را شامل می شوند‘ به ترتیب 49 و 51 درصد رسوب ناشی از فرسایش آبی و 5/14 و5/85 درصد رسوب ناشی از فرسایش بادی را به خود اختصاص داده اند. در زیر حوزه لاله زار کل پتانسیل رسوبدهی (حاصل از فرسایش های آبی و بادی) در مقایسه با رسوب ناشی از فرسایش های آبی و بادی به ترتیب 2/36 و4/76 و6/23 درصد به دست آمده است . بنابراین‘ مشخص گردید که مطالعه فرسایش بادی در بخش هایی از مناطق بیابانی مهمتر از فرسایش آبی است‘ هر چند بهتر است هر دو نوع فرسایش مطالعه و پتانسیل رسوبدهی آنها به عنوان کل رسوب مد نظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

پتانسیل رسوبدهی

تولید رسوب

حوزة آبخیز

فرسایش آبی

فرسایش بادی

مدل IRIFR.E.A (اختصاصی –احمدی)

مدل MPSIAC

مدل تجربی

مناطق بیابانی