دانشکده منابع طبیعی مجله منابع طبیعی ایران (منتشر نمی شود) 4 0 2009 02 19 Effect of Different Grazing Intensities on Plant Cover Composition, and on Moisture Content, Mechanical Resistance and Infiltration Rate of the Soils, Savojbolagh Rangelands تاثیر شدت‌‌های چرای دام بر ترکیب پوشش گیاهی، رطوبت، مقاومت مکانیکی و نفوذپذیری خاک 27544 FA اصغر کهندل محمدرضا چایی‌چی حسین ارزانی محسن محسنی‌ساروی قوام‌الدین زاهدی‌امیری Journal Article 1970 01 01 Mechanical resistance, infiltration and moisture content of soil are some of the important parameters that affect plant cover composition in rangelands. The effects of different livestock grazing intensities on plant cover composition, mechanical resistance, infiltration and moisture content of soil in reference (control), moderate and heavily grazed areas located in Savojbolagh (Iran) rangeland was investigated during years 2004-2005.Results showed spatially different mechanical resistance; mechanical resistance was the highest in heavily grazed areas (1085.3kpa), while lowest in reference area (717kpa) and it was higher for the depth 15-30 Cm as compared to 0-15 cm. There was a trend if increasing soil mechanical resistance observed as the grazing period increased. The average soil mechanical resistance increased from 850.2 Kpa at the beginning to 910.4 Kpa at the end of the grazing period. Soil moisture content followed a decreasing trend from control to heavily grazed areas while a reverse trend was observed in moisture content from 0-15 cm to 15-30 cm soil depth. There were significant differences observed in water infiltration rate among different grazing intensities. Infiltration rate decreased from control to heavily grazed area by 3.7, 3.2 and 2.3 mm/min for control, moderately and heavily grazed, respectively. As the grazing intensity increased the gramineae plants, (43.7%) bushes (51.8%) decreased while forbs increased (26.5%) in plant composition in heavily grazed area, as compared to reference. The vegetative plant cover in heavily grazed area is finally comprised of invader forb species such as Rosa harmala, Rosa persica, Ceratocarpus sp which clearly indicates the destructive effect of heavy grazing on plant community and rangeland productive capacity. در این تحقیق اثر شدت‌‌های چرا در شرایط مختلف مرجع (بدون چرا)، کلید (چرای متوسط) و بحرانی (چرای شدید) بر ترکیب گیاهی، مقاومت مکانیکی، نفوذپذیری و رطوبت خاک طی دو سال متوالی 1383 و 1384 در منطقه ساوجبلاغ اندازه‌گیری شد. اطلاعات حاصل از طرح به صورت کرت‌‌های دو بار خردشده در قالب بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد، که در آن مناطق مورد مطالعه به کرت‌‌های اصلی، زمان نمونه‌گیری به کرت‌‌های خردشده و عمق نمونه‌گیری به کرت‌های دو بار خردشده اختصاص یافتند. در قالب طرح آماری تجزیه و تحلیل داده‌‌ها با نرم‌افزار Spss (نسخه 12) انجام شد و در صورت معنی‌دار بودن اختلاف بین تیمار‌ها، برای مقایسه میانگین‌ها و گروه‌بندی از آزمون دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد که مقاومت مکانیکی درعمق30-15 سانتیمتر نسبت به 15-0 به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. مقاومت مکانیکی در انتهای دوره چرا نسبت به ابتدای دوره چرایی افزایش یافت. رطوبت خاک از منطقه مرجع به منطقه بحرانی کاهش یافت و این کاهش با گذشت زمان ادامه یافت و رطوبت خاک در عمق دوم به‌طور معنی‌داری نسبت به عمق اول بیشتر بود. نفوذپذیری در ابتدای دوره چرا بیشتر از انتهای دوره چرا و مقدار آن در منطقه بحرانی کمتر و بین سه منطقه دارای اختلاف معنی‌داری بود. مقادیر نفوذپذیری به ترتیب در مناطق مرجع، کلید و بحرانی 7/3،2/3 و3/2 میلیمتر در دقیقه تعیین شد. ترکیب پوشش گیاهی با افزایش شدت چرا تغییر عمده‌ای کرد، به‌طوری‌که با افزایش شدت چرا گندمیان و بوته‌ای‌ها به ترتیب 7/43 و8/51 درصد کاهش و پهن‌برگان علفی 5/26 درصد افزایش یافتند. در منطقه بحرانی بیشترین پوشش گیاهی مربوط به پهن‌برگان علفی شامل گیا‌هان مهاجم و سمی‌Peganum harmala و persica Rosa، Ceratocarpus sp. بود، که نشان‌دهنده سیر قهقرایی در اثر چرای مداوم و بیش از ظرفیت مرتع است. https://ijnr.ut.ac.ir/article_27544_85acbdc1633ce3cbdd3ee1c7fa1a3a2e.pdf